Nationale Archeologiedagen op 19, 20 en 21 juni
Van 19 t/m 21 juni 2026 vinden de Nationale Archeologiedagen plaats. Tijdens dit landelijke evenement openen musea, archeologische vindplaatsen, historische verenigingen en erfgoedlocaties door heel Nederland hun deuren voor het publiek. Met honderden activiteiten is dit dé kans om kennis te maken met de fascinerende wereld van de archeologie.
Ook langs de Neder-Germaanse Limes, de voormalige noordgrens van het Romeinse Rijk en UNESCO Werelderfgoed, zijn er bijzondere activiteiten te beleven. Ga mee op excursie, bezoek een archeologische vindplaats, ontmoet experts of ontdek hoe archeologen het verleden reconstrueren aan de hand van eeuwenoude vondsten.
Bekijk hieronder welke activiteiten er langs de Limes worden georganiseerd en duik in de geschiedenis van Romeins Nederland.
Archeologiemuseum Huis van Hilde
In Castricum staat hét archeologiemuseum van Noord-Holland. Zo’n duizend archeologische vondsten en zestien levensechte reconstructies van mensfiguren vertellen het verhaal van de geschiedenis van Noord-Holland en haar bewoners. Ook de Romeinse tijd komt in het museum aan bod. Vaak wordt gedacht dat de Romeinen zich uitsluitend in het zuiden van Nederland vestigden. Archeologisch onderzoek laat echter zien dat hun invloed verder reikte. Zo werden in Krommenie de resten van een Romeinse wachttoren ontdekt. Deze bijzondere vondst stond centraal in de tentoonstelling Romeinen op de uitkijk in Huis van Hilde.
Daarmee biedt het museum ook een interessant perspectief op het leven in Noord-Holland tijdens de Romeinse tijd.
20 en 21 juni: Vondstenspreekuur met PAN. Laat jouw vondst onderzoeken en ontdek het verhaal achter jouw object.
20 en 21 juni: Junior archeoloog in 5 stappen. Leer graven, puzzelen met scherven en leg je eigen opgraving vast als een pro.
20 en 21 juni: Hildes tour door de tijd. Reis door de tijd en ontmoet de mensen achter archeologische vondsten.
20 en 21 juni: Beerput sorteren in de Archeohotspot. Word archeoloog en onderzoek echte vondsten uit een historische beerput
Torenmuseum Valkenburg (ZH)
Het Zuid-Hollandse Valkenburg kent een rijke geschiedenis die mede te danken is aan de Romeinen. In het Torenmuseum wordt een deel van dit Romeinse erfgoed tentoongesteld. Valkenburg kent een rijke geschiedenis die mede te danken is aan de Romeinen. In Valkenburg bewaakten de Romeinen ruim 300 jaar het meest noordelijke deel van het Romeinse Rijk vanuit vesting Praetorium Agrippinae. Valkenburg verkreeg archeologisch internationale allure door de vele opgravingen en vondsten. In het Torenmuseum wordt een permanente tentoonstelling gehouden over dit Romeinse erfgoed. Het museum brengt op de eerste verdieping aan de hand van een tijdlijn ook de lokale geschiedenis van Valkenburg in beeld.
20 en 21 juni: Ontdek het Romeinse castellum van Valkenburg. Bekijk opgravingen en vondsten en duik in de Romeinse geschiedenis.
Park Matilo | Leiden
Kun je je voorstellen dat op de plek waar nu kinderen spelen en buurtbewoners tuinieren, Romeinse soldaten ooit de wacht hielden? Park Matilo ligt boven op een echte Romeinse legerplaats. De wallen en wachttorens staan precies waar ze tweeduizend jaar geleden stonden. Het fort is al sinds de jaren ’70 een archeologisch monument en daarmee beschermd. Bij de aanleg van de nieuwe wijk is er bewust voor gekozen om er een park van te maken, zodat de Romeinse geschiedenis zichtbaar blijft.
21 juni: Fietstocht “Romeinen in Leiden”. Ontdek samen met stadsgidsen de route tussen het Rijksmuseum van Oudheden en fort Matilo.
Rijksmuseum van Oudheden
Stap in de wereld van de Romeinen in hét nationale archeologiemuseum, midden in Leiden. Je staat oog in oog met helmen, zwaarden, altaren en grafstenen die ooit langs de Romeinse grens zijn gevonden. Topstukken zijn onder andere de vele Romeinse helmen die langs de Limes gevonden zijn.
19 t/m 21 juni: Op speurtocht door de archeologie van Nederland. Ontdek de archeologie van Nederland en los samen opdrachten op in het museum.
Suppen in het Groene Hart | Nieuwkoop
Ga mee op een begeleide tocht door het landschap van 2000 jaar geleden en beleef de Romeinse Limes als nooit tevoren. Bij het Romeinse fort Nigrum Pullum in Zwammerdam bewaakten soldaten de Rijn en de scheepvaart aan de noordgrens van het Romeinse Rijk: de Limes. Hoe leefden zij hier? Waarom ligt het fort juist op deze plek? En wat is daar vandaag de dag nog van terug te zien?
20 juni: SUP Arrangement: Op Romeinse patrouille. Beleef de Romeinse Limes vanaf het water tijdens dit 3 uur durende arrangement.
ArcheoLab Alphen aan den Rijn
In het nieuwe ArcheoLab in de Bibliotheek kun je meedoen aan écht archeologisch onderzoek. Samen met een archeoloog en andere liefhebbers zijn we in het ArcheoLab aan de slag met het onderzoeken van 2000 jaar oude Romeinse vondsten uit Albaniana, zoals Alphen aan den Rijn toen heette. Tijdens de ArcheoLab-sessies kijken we naar verschillende soorten archeologische materialen, zoals aardewerk, glas, metaal, dakpannen en munten.
20 juni: ArcheoLab- Doe mee aan echt Romeins onderzoek. Leer als een archeoloog kijken naar archeologische vondsten uit Alphen aan den Rijn.
20 juni: Breng je eigen vondst mee. Laat je vondst onderzoeken, voeg hem toe aan PAN en ontdek verhalen uit Romeins Alphen en WOII.
Museumpark Archeon
Tijdens de Nationale Archeologiedagen komt archeologie tot leven in Museumpark Archeon. Ontdek hoe archeologen werken, ga zelf op onderzoek uit en maak kennis met het verleden van Nederland. Ook de Romeinse tijd speelt in Archeon een belangrijke rol. Hier stap je zó het Romeinse verleden binnen. Wandel over de Via Albaniana, de oude weg langs de Limes, proef de sfeer van een levendige Romeinse stad en rust uit in de herberg. In het museum ervaar je niet alleen het dagelijks leven van de Romeinen, maar maak je ook een reis naar de prehistorie en de middeleeuwen.
20 en 21 juni: Stap in het verleden in Museumpark Archeon. Ga zelf aan de slag met archeologie, ontdek bijzondere vondsten en beleef het verleden bij Archeon!
Stichting Nigrum Pullum ad Vitam
Tweeduizend jaar geleden stond in het rustige Zwammerdam een fort, bekend als Nigrum Pullum. Bij dit fort werden zes vrijwel volledig intacte Romeinse schepen gevonden: drie kano’s en drie platbodems. Deze unieke vondst zette Zwammerdam op de archeologische wereldkaart. Nog nooit werden vaartuigen van dit type in zo’n complete staat aangetroffen.
19 t/m 21 juni: Expositie Romeins aardewerk bij Nigrum Pullum. Ontdek bijzondere vondsten én zelfgemaakte replica’s uit het Romeinse fort Nigrum Pullum
Stadsmuseum Woerden
In Woerden ligt het Romeinse verleden niet achter vitrines alleen, je wandelt er letterlijk overheen. Rondom het Stadsmuseum Woerden ontdek je verrassende plekken waar het Castellum Laurium nog voelbaar is
21 juni: Ontdek archeologisch Woerden. Wat komt er allemaal uit Woerdense bodem? Meer dan je denkt! Deze zondag staat de wekelijkse instaprondleiding in het teken van archeologie.
Hele jaar: Puzzeltocht Verover Woerden als een Romein. Speciaal voor kinderen vanaf 7 jaar: ontdek de Romeinse geschiedenis van Woerden tijdens een interactieve speurtocht. Verzamel munten en wissel ze in voor iets lekkers!
Castellum Hoge Woerd
Tussen de huizen van Leidsche Rijn ligt een eeuwenoud geheim. Hier stond ooit een Romeins fort – nu herbouwd als museum, compleet met wachttoren, wallen en een 25 meter lang schip. Je loopt over de oude grens van het Romeinse Rijk en ziet voorwerpen die de Romeinen hier achterlieten.
Activiteiten
19 & 20 juni: Romeinse helmband uit zand: Live Zandsculptuur. Een zandkunstenaar van Zandsculpturen Garderen maakt live een levensecht zandsculptuur van de Romeinse helmband.
21 juni: Kom luxe Romeins aardewerk tekenen! Kom Terra Sigillata-scherven tekenen die in 1973 en 1982–1983 onder je voeten zijn opgegraven
21 juni: Maak je eigen Romeinse stempel in klei. Schuif aan bij deze doorlopende workshop en ontdek waarom archeologen regelmatig Romeinse dakpannen met stempels terugvinden
21 juni: Bouw een Romeins poortgebouw met een 3D pen. Stap in de wereld van de Romeinse architectuur en maak zelf een Romeins poortgebouw met een 3D pen.
21 juni: TENToonstelling Romeinse forten aan de Rijn. Onderzoeks- en publieksproject ‘Romeins fort aan de Rijn in Utrecht-De Meern’ in een archeologietent.
21 juni: Romeinse munten in het Castellum.Ontdek Romeinse munten en laat je eigen vondsten determineren door onze specialist.
19 t/m 21 juni: Speel de soundgame: Het Raadsel van het Romeinse Fort. Ervaar het Castellum in onze nieuwe interactieve audiogame. Dit weekend gratis!
19 t/m 21 juni: De creatie van Castellum Hoge Woerd. Een nieuw leven voor een Romeins fort in woord, beeld en ontwerp.
Archeologische werkgroep Leen de Keijzer Houten
Stap terug in de tijd en ontdek het middeleeuwse Houten tijdens deze bijzondere tentoonstelling. Bezoekers krijgen een unieke kans om een breed scala aan archeologische vondsten te bekijken, waarvan vele niet eerder zijn tentoongesteld.
20 juni: Houten door de eeuwen heen! Ontdek unieke archeologische vondsten en beleef Houten van de prehistorie tot het heden!
Flipje en Streekmuseum
In hartje Tiel, stad van Flipje, ontdek je meer dan alleen het bekende fruitbaasje. In het Flipje en Streekmuseum Tiel duik je in de rijke geschiedenis van de stad en de Betuwe, van de Romeinse tijd tot nu. Je bewondert bijzondere vondsten uit de Romeinse tijd, die laten zien hoe deze streek verbonden was met de noordgrens van het Romeinse Rijk.
21 juni: Themawandeling '6000 jaar Tiel'. Maak kennis met Tiel door de eeuwen heen.
21 juni: Tiels Archeologiefestival. In Tiel komt geschiedenis écht tot leven.
Tempel-Kerkmuseum
Onder de vloer van de Grote Kerk in Elst ligt een verborgen schat: de resten van twee Romeinse tempels. In het Tempel‑Kerkmuseum reis je terug naar een tijd waarin offers en rituelen het leven bepaalden. Je ontdekt hoe Elst in de Romeinse tijd een heilige plek was, op de grens van het Romeinse Rijk.
20 juni: Wonen op Romeinse schatten: nieuwe vondsten uit De Pas. Nieuwe Romeinse grafvondsten in het museum, toegelicht door archeologen van BAAC.
Zandsculpturen Garderen
Beleef het Romeinse Rijk van dichtbij, gewoon op de Veluwe. In de grootste zandsculpturen-tentoonstelling van Europa wandelt u langs indrukwekkende zandsculpturen vol verhalen, details en vakmanschap. Ontdek keizers, legionairs, tempels, aquaducten, arena’s en het dagelijks leven van de Romeinen.
19 en 20 juni: Zandsculpturen Het Romeinse Rijk. In meer dan 100 scenes gemaakt uit zand, wordt het verhaal van het Romeinse Rijk verbeeld!
Gemeente Nijmegen
Nijmegen was dé belangrijkste Romeinse stad en legerplaats in de Romeinse tijd. Hoog op de heuvel, met uitzicht over de Waal, vestigden de Romeinen een militair centrum. Aan de voet van de heuvel woonden de gewone burgers
20 juni: Ontdek de archeologische parels van Nijmegen-Lent en Ressen. Fietstocht langs zichtbare en onzichtbare militair-strategische locaties
