Artikel Castella onder onze voeten
Duik in de wondere wereld van de Romeinse Castella en het verleden komt tot leven. Verrassende vondsten uit de bodem vallen als puzzelstukjes op hun plaats.
Om de grens te verdedigen, bouwden de Romeinen een reeks forten (castella) langs de Rijn. Terwijl de soldaten de grens bewaakten, werd in de ernaast gelegen nederzettingen gewoond, gewerkt, gehandeld, gegeten en gefeest. Veel restanten liggen verborgen onder velden, dorpen of zelfs in de rivierbodem. Maar er is ook veel opgegraven. En nog steeds doen archeologen interessante vondsten die ons informatie geven over de Romeinen.
NIEUWSGIERIG GEWORDEN? In de app TimeTravel zie je levensechte reconstructies van oude castella op de plekken van nu. Ronduit verrassend!
Leiden
Castellum Matilo lag mogelijk op de kruising van enkele belangrijke vaarwegen. Vanaf deze strategische plek konden de Romeinen de vaarroutes én hun schepen beschermen. Het fort, gebouwd in 47 na Chr., deed ruim twee eeuwen dienst. Op de contouren van de voormalige legerplaats ligt nu een prachtig park in Leiden: Archeologisch Park Matilo. Wandel langs de gereconstrueerde wachttorens en hoge wallen en je waant je 2000 jaar terug in de tijd.
Woerden
Beeld je eens in: op de plek waar nu de Woerdense binnenstad ligt, stond vroeger een Romeins fort. Er bivakkeerden zo’n 500 soldaten in castellum Laurium. Een lijn in de bestrating van het Kerkplein geeft de contouren van het bouwwerk aan. Of het echt Laurium heette, is onduidelijk. De naam staat alleen op een oude perkamenten kaart, waar vanwege een gat in het papier een letter ontbreekt. Er staat ‘Laur_um’. We zullen nooit weten of Laurium de echte naam was.
Nijmegen
Tijdens de Romeinse overheersing was Nijmegen de grootste en belangrijkste stad van ons land. In de ruim 400 jaar dat de Romeinen er verbleven, bouwden ze meerdere castella. Het oudste fort (19 v.Chr.) op de Hunnerberg is verbeeld met deze illustratie. Het fort werd al na zeven jaar ingeruild voor een legerkamp op het nabijgelegen Kops Plateau. Rond 300 na Chr. volgde een kleiner kamp op de Valkhofheuvel. Dankzij opgravingen weten we dat de Romeinen er tot in de 4de of 5de eeuw hebben gewoond.
Dit artikel is verschenen in het Limes Magazine 2026/2027