Kapsalon RMO

Voor de Romeinen was een verzorgd uiterlijk geen kwestie van ijdelheid, maar een weerspiegeling van persoonlijkheid, sociale normen en maatschappelijke positie. De haardracht speelde hierin een centrale rol. In de tentoonstelling Kapsalon RMO ontdekt u dat haarstijlen in de Romeinse wereld veel meer waren dan mode alleen: ze vertellen verhalen over identiteit, status en verbondenheid. In het museum kijken Romeinse vrouwenportretten de bezoekers aan, terwijl de kapsels aan de achterkant nauwelijks zichtbaar zijn. Door in deze expositie de portretten om te draaien, krijgt dit onderbelichte aspect van de Romeinse samenleving juist alle aandacht.

Van marmeren bustes tot munten

Kapsalon RMO toont Romeinse haardrachten op gedetailleerde portretten, veelal van leden van de keizerlijke families. U ziet grote marmeren bustes, kleine gesneden cameeën en portretten op munten. Daarnaast is er een keur aan gereedschappen en materialen die nodig waren om de ingewikkelde haardachten te realiseren: van kam en spiegel tot haarpin, naald en draad. In een video wordt het maakproces van een kapsel gereconstrueerd.

Haarmodes

In de Romeinse tijd volgden mannen en vrouwen de laatste mode in de styling van hun haar. Veranderingen in haarmode volgden elkaar in rap tempo op en verspreidden zich door het hele Romeinse Rijk. Tijdens de Republiek hadden vrouwen relatief simpele kapsels, het haar naar achter gekamd en in een knot gedraaid. In de Keizertijd kwamen ingewikkelde kapsels in zwang. Haarstukken en pruiken zorgden voor extra volume. Het waren met name de invloedrijke vrouwen aan het hof in Rome die de haarmode van dat ogenblik bepaalden.

Uiting van identiteit en status

Kapsels waren niet alleen een bevestiging van gedeelde identiteit en cultuur, maar ze benadrukten ook de verschillen in maatschappelijke status: de meest modieuze stijlen vereisten immers tijd, vakmanschap en geld, en die waren niet voor iedereen weggelegd. Waar het gewone volk naar de vele kapperszaken en barbiers in de stad ging, hadden rijke Romeinse vrouwen vaak een privékapper (een tonstrix ) of een gespecialiseerde dienstmeid. Meestal waren dat slaafgemaakte vrouwen. Het waren kundige ambachtslieden met een brede expertise op het gebied van lichaamsverzorging en -presentatie.

Plaatsnemen in een kappersstoel

Kapsalon RMO nodigt u uit om na te denken over de rol van mode in het verleden en hoe dit ons begrip van identiteit en sociale relaties vormgeeft. Daarnaast kunt u zelf ook plaatsnemen in een kappersstoel, om met behulp van een instructiefilm op een groot scherm uw eigen haar op te steken in een Romeins kapsel.

• Kapsalon RMO is samengesteld door dr. Anique Hamelink, verbonden aan de Universiteit van Amsterdam. Zij is gepromoveerd op onderzoek naar culturele innovatie en identiteit in de Romeinse wereld.
• De expositie is mogelijk gemaakt dankzij twee fondsen op naam: het Co Sloof Fonds en het M.J.J. Hooymans Fonds. Veel dank gaat uit naar de betrokken schenkers die deze fondsen via periodieke giften hebben opgericht. Daarmee ondersteunen ze onze projecten met betrekking tot de Romeinse collectie en historie voor langere periode. Wilt u ook iets betekenen voor het museum? Kijk dan hier .

Dit evenement vindt plaats op de volgende locaties:

• Rijksmuseum van Oudheden - Rapenburg 28 2311 EW Leiden